القاضي ابن البراج

مقدمه 3

شرح جمل العلم والعمل

شيعهء اماميه است . كه سيد مرتضى و قاضى ابن برّاج باشند . بدين‌ترتيب كه متن را ( كه جمل العلم و العمل نام دارد ) علم الهدى ، سيد مرتضى نوشته است . و اين نوشته باوجازت و اختصارى كه درخور يك متن علمى است در دو بخش : فرائض اعتقادى « علم كلام » . و فرائض عملى « بخش عبادات علم فقه » ، انجام يافته . كه بر قسمت أول ، شاگرد بزرگ سيد ، يعنى شيخ طوسي گزارشى محققانه و مفصل نگاشته است . و بر قسمت دوم شاگرد ديگر سيد ، يعنى ابن براج ( كه پيش شيخ نيز درس خوانده ، باشارهء شيخ طوسي يا براى تتميم كار وى ) شرح وسيطى نوشت ، كه همين بخش اخير بتصحيح اينجانب تقديم ارباب نظر ميگردد . مؤلف و شارح : مؤلف متن : چنان كه ياد شد متن كتاب تاليف سيد مرتضى ( أبو القاسم علي بن حسين موسوى ) ملقب بعلم الهدى و شريف مرتضى است كه نسبش به پنج واسطه به امام موسى بن جعفر ميرسد . و از طرف مادر بناصر الحق ( - 302 ه ) حكمران طبرستان ( كه تشيع را در آنسامان رواج داد ) متصل ميگردد . سيد مرتضى در علوم ادب و تمامت علوم دينى ، مسلم قوم و وحيد عصر خود ( در بغداد - مركز خلافت اسلامى ) بوده است . چنان كه ابن أثير ويرا مروج مذهب اماميه در رأس مأهء چهارم ميشمارد . در ادب نزد ابن نباته ( خطيب معروف ) و در علوم دين نزد شيخ مفيد تتلمذ كرده و شاگردانى چون شيخ طوسي و قاضى ابن براج و أبو الصلاح حلبى و كراچكى و سلار ديلمى و أبو يعلى جعفري ( كه هريك نام‌آورى در علوم دين بوده‌اند ) تربيت فرمود . سيد باعظمت علمى ، واجد شخصيت اجتماعى مهمى بوده است . چه اينكه مدت سى سال أمير الحاج و نقيب الاشراف و قاضى القضاة و مرجع